10 LỜI KHUYÊN DINH DƯỠNG DÀNH CHO MỌI LỨA TUỔI (PHẦN 3)

Lời khuyên số 3. Ăn phối hợp dầu thực vật và mỡ động vật hợp lý, nên ăn vừng lạc

Chất béo là nguồn năng lượng cô đặc, 1 gam chất béo cho khoảng 9 Kcal trong khi 1 gam chất đạm và chất bột đường chỉ cho khoảng 4 Kcal.

  1. Sơ lược về các loại chất béo và ích lợi của chất béo thực vật

Chất béo tùy thuộc độ bão hòa được phân ra là axit béo no (axit Palmitic, Stearic, Caprilic) và axit béo không no (Axit Linoleic, Linoleic, Arachidonicm, EPA (Eicosapentenoic), DHA (Docosahexaenoic).

Chất béo động vật gồm Mỡ, Bơ có nhiều axit béo no, có nhiều Cholesterol nhưng lại có cả vitamin A, D.

Dầu dừa, dầu cọ có nhiều axit béo no. Dầu vừng, dầu lạc, dầu đậu tương, dầu cá có nhiều axit béo không no là những axit béo có nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể. Khẩu phần ăn cân đối khi có khoảng 10% năng lượng bữa ăn do axit béo no và 10 – 15% năng lượng bữa ăn do axit béo không no.

Vừng, lạc là thực phẩm giàu chất béo và cũng giàu cả chất đạm. Chất béo của vừng, lạc có chứa nhiều axit béo không no Oleic, Linoleic và ít cholesterol. Vừng, lạc còn có nhiều vitamin nhóm B.

Khi ăn phối hợp chất béo thực vật (dầu, vừng lạc) với chất béo động vật (mỡ, bơ) tạo nên sự hỗ trợ, cân đối trong cấu trúc bữa ăn.

2. Nguy cơ khi sử dụng chất béo dạng trans thường xuyên

Chất béo dạng Trans:  Axit béo dạng trans chủ yếu là axit béo nhân tạo, thông qua việc sử dụng phương pháp hydro-hóa (hydrogenation) các loại dầu thực vật và chuyển chúng từ thể lỏng sang thể bán lỏng hoặc thể rắn chắc hơn. Quá trình hydro hóa này làm biến chất béo không no thành chất béo bão hòa và tạo ra một loại chất béo xấu, đó là acid béo Trans. 

Thức ăn nào chứa nhiều Chất béo dạng Trans: Các chất này thường có trong những món đồ rán, chiên, đặc biệt các loại dầu chiên đi chiên lại hoặc trong quá trình sản xuất mỳ gói, một số loại bánh kẹo, sô cô la,  bánh bích quy, bánh trung thu, khoai tây chiên và gà rán….

Dùng nhiều chất béo dạng trans sẽ làm tăng lượng cholesterol toàn phần, làm tăng cholesterol xấu và làm giảm cholesterol tốt trong máu xuống. Ngoài ra, chất béo dạng trans còn có thể gây bệnh tiểu đường tuýp 2, ung thư ruột già….Quy định thành phần chất béo trans trong thực phẩm không vượt quá 2% tổng chất béo, thế nhưng rất hiếm hãng sản xuất thực phẩm chế biến ghi rõ thành phần và hàm lượng axit béo dạng trans lên nhãn sản phẩm của mình.